SGK'lı Temizlik Personeli: Hizmet Alanın Sorumluluğu Ne?
Temizlik hizmeti alan bir site, ofis ya da işyeri için personelin SGK kaydı yalnızca firmanın iç meselesi değil. 4857 sayılı İş Kanunu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, belirli koşullarda hizmeti alan tarafı da alt işverenle birlikte sorumlu tutuyor. purontemizlik.com editörlüğü, ilgili hükümleri ve teklif aşamasında sorulması gerekenleri derledi.
İş Kanunu'nda asıl işveren ve alt işveren
İş Kanunu'nun 2. maddesi, bir işverenden yardımcı işlerde iş alan ve işçilerini yalnızca o işyerinde çalıştıran işvereni alt işveren olarak tanımlıyor. Hukuk literatüründe temizlik, güvenlik ve yemek hizmetleri yardımcı işin tipik örnekleri arasında sayılıyor.
Aynı madde, asıl işverenin alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili olarak Kanun'dan, iş sözleşmesinden veya toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumlu olduğunu hükme bağlıyor. Bu, ücret ya da kıdem gibi alacaklarda işçinin hizmeti alan işletmeye de başvurabilmesi anlamına geliyor.
5510 sayılı Kanun ne diyor?
5510 sayılı Kanun'un 12. maddesi, asıl işverenin bu Kanun'un işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işverenle birlikte sorumlu olduğunu belirtiyor. Prim borçları da bu kapsamda değerlendiriliyor. Kanun'un 8. maddesi ise işverenin sigortalıyı, kural olarak çalışmaya başlamadan önce işe giriş bildirgesiyle Kurum'a bildirmesini öngörüyor.
Teklif aşamasında sorulması gerekenler
Mevzuattaki bu çerçeve, özellikle sürekli hizmet alan site yönetimleri, plazalar ve işyerleri için teklif dosyasını önemli hale getiriyor. Aşağıdaki başlıklar kurumsal alımlarda sıkça istenen belgeler arasında yer alıyor:
- Sahada çalışacak personelin SGK işe giriş kayıtları
- Görev tanımı, çalışma saatleri ve kapsamın yazılı listesi
- İş güvenliği eğitimi ve kişisel koruyucu ekipman uygulaması
- Hasar durumunda izlenecek yol ve sorumluluğun sözleşmede tanımlanması
- Teslim kontrolü ve eksik iş bildirimi için iletişim kanalı
Düşük teklifin gizli maliyeti
Piyasa ortalamasının belirgin biçimde altında kalan bir teklif, kayıt dışı istihdam riskini akla getirebilir. Böyle bir durumda iş kazası, ücret alacağı veya prim borcu ortaya çıktığında hizmeti alan tarafın da sürece dahil olabileceği unutulmamalı. Fiyat karşılaştırmasının aynı kapsam ve aynı yasal koşullar üzerinden yapılması bu nedenle önem taşıyor.
İstanbul'daki ev, ofis ve site sakinleri için anlamı
Site yönetimleri ve ofisler sürekli hizmet sözleşmelerinde SGK kayıtlarını ve kapsamı yazılı istemeli. Tek seferlik ev temizliği alan hane sahipleri için de kimliği belli, kayıtlı ve sigortalı bir ekip; hasar ya da kaza halinde muhatabın net olması demek. Ayrıntılar için firma seçim rehberine bakılabilir.
Kartal merkezli Püron Temizlik, site ve bina temizliği ile ofis temizliği işlerinde SGK kayıtlı personelle çalışıyor ve kapsamı yazılı teklifle veriyor.
Sık sorulan sorular
Temizlik firmasının personeli kayıtsızsa site yönetimi sorumlu olur mu?
İş Kanunu'nun 2. maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 12. maddesi, asıl işvereni alt işverenle birlikte sorumlu tutuyor. Somut durumda sorumluluğun kapsamı sözleşmeye ve ilişkinin niteliğine göre değişebileceğinden hukuki destek alınması önerilir.
SGK kaydı ne zaman yapılmalı?
5510 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre işveren, sigortalıyı kural olarak çalışmaya başlamadan önce işe giriş bildirgesiyle Kurum'a bildirmekle yükümlü. İnşaat, balıkçılık ve tarım gibi bazı işler için istisnalar bulunuyor.
Teklif alırken hangi belgeleri istemeliyim?
Personelin SGK kayıtları, yazılı kapsam listesi, iş güvenliği uygulaması ve hasar halinde izlenecek yolu gösteren sözleşme maddeleri temel belgeler arasında. Fiyatlar ancak aynı kapsam üzerinden karşılaştırılmalı.